Trong hệ thống phân loại đất đai theo Luật Đất đai 2024, đất làm muối là một loại đất nông nghiệp có tính chất đặc thù, được sử dụng để sản xuất muối – một mặt hàng thiết yếu trong đời sống và sản xuất. Việc Nhà nước quản lý, giao đất, cho thuê đất làm muối, cũng như quy định về hạn mức, thời hạn sử dụng và quyền của người sử dụng đất được quy định cụ thể trong Luật Đất đai 2024 và các văn bản hướng dẫn liên quan. Những quy định này đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm ổn định sản xuất muối, bảo vệ quyền lợi của người làm nghề muối và sử dụng đất đai một cách hiệu quả, bền vững.

Đất làm muối là gì ?

Đất làm muối là một trong những loại đất nông nghiệp có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế – xã hội, đặc biệt đối với các vùng ven biển có truyền thống sản xuất muối lâu đời. Pháp luật đất đai hiện hành đã có những quy định cụ thể nhằm bảo đảm việc quản lý, sử dụng hợp lý và bền vững loại đất này.

Theo điểm e khoản 2 Điều 9 Luật Đất đai 2024, đất làm muối là loại đất thuộc nhóm đất nông nghiệp, cụ thể là đất sản xuất nông nghiệp, được sử dụng để sản xuất muối bằng phương pháp thủ công truyền thống hoặc công nghệ hiện đại, tùy thuộc vào điều kiện tự nhiên, kỹ thuật và quy mô sản xuất tại từng địa phương.

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất muối, pháp luật quy định đối tượng được Nhà nước giao hoặc cho thuê đất làm muối gồm:

• Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất muối;

• Hợp tác xã, tổ hợp tác sản xuất muối;

• Doanh nghiệp, tổ chức kinh tế hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, chế biến muối.

Vì đất làm muối là một loại đất nông nghiệp đặc thù, gắn với hoạt động sản xuất thiết yếu và truyền thống lâu đời, Luật Đất đai 2024 đã quy định cụ thể hơn tại Điều 187, nhằm bảo đảm sử dụng hiệu quả, đúng mục đích và bền vững nguồn tài nguyên này. Các nội dung trọng tâm bao gồm:

1. Giao đất làm muối cho cá nhân: Nhà nước giao đất cho cá nhân trực tiếp sản xuất muối, trong phạm vi hạn mức quy định tại Điều 176 của Luật Đất đai. Quy định này góp phần bảo vệ quyền sử dụng đất của người dân làm muối, giúp họ ổn định sản xuất và duy trì nghề truyền thống.

2. Cho thuê đất làm muối đối với tổ chức kinh tế: Nhà nước cho thuê đất để thực hiện dự án sản xuất muối đối với tổ chức kinh tế trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, và tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Quy định này khuyến khích đầu tư, hiện đại hóa ngành muối, tăng năng suất và chất lượng sản phẩm muối phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

3. Bảo vệ và ưu tiên vùng đất làm muối có năng suất cao: Pháp luật nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ các vùng đất có năng suất và chất lượng làm muối cao, khuyến khích sử dụng hiệu quả các vùng đất có điều kiện thuận lợi để phục vụ cho cả nhu cầu sản xuất công nghiệp và đời sống nhân dân. Đây là định hướng quan trọng giúp bảo tồn và phát triển ngành muối theo hướng bền vững.

Giao đất hoặc cho thuê đất làm muối

Căn cứ Điều 187 Luật Đất đai 2024, Nhà nước thực hiện giao đất hoặc cho thuê đất làm muối nhằm bảo đảm quyền lợi và nhu cầu sản xuất thực tế của các chủ thể. Cụ thể:

• Giao đất làm muối cho cá nhân:
  Cá nhân trực tiếp sản xuất muối được Nhà nước giao đất theo hạn mức quy định tại Điều 176 như sau:

  • Tại các tỉnh, thành phố thuộc khu vực Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long: hạn mức không quá 3 ha;

  • Tại các địa phương khác: hạn mức không quá 2 ha.

• Cho thuê đất làm muối đối với tổ chức:
  Nhà nước cho thuê đất để thực hiện các dự án sản xuất muối đối với:

  • Tổ chức kinh tế trong nước;

  • Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài;

  • Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Việc mở rộng quyền thuê đất cho các tổ chức, nhà đầu tư trong và ngoài nước giúp ngành sản xuất muối tiếp cận nguồn lực hiện đại, mở ra cơ hội phát triển theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nâng cao chất lượng và năng suất muối phục vụ tiêu dùng và xuất khẩu.

Thời hạn sử dụng đất làm muối

Căn cứ Điều 172 Luật Đất đai 2024, thời hạn sử dụng đất làm muối được xác định như sau:

• Đối với hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất: được giao đất với thời hạn 50 năm. Khi hết thời hạn, nếu vẫn có nhu cầu và sử dụng đất đúng mục đích, cá nhân được tiếp tục sử dụng đất mà không cần làm thủ tục gia hạn.

• Đối với tổ chức thuê đất: thời hạn thuê đất tối đa là 50 năm, trong một số trường hợp có thể lên đến 99 năm nếu thuộc diện ưu đãi đầu tư theo quy định pháp luật.

Có thể chuyển mục đích sử dụng đất làm muối sang đất thổ cư không?

Có, tuy nhiên việc chuyển đổi này chỉ được thực hiện khi người sử dụng đất đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý theo quy định hiện hành của pháp luật đất đai.

Căn cứ theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 9 Luật Đất đai 2024, đất thổ cư (hay còn gọi là đất ở) được xếp vào nhóm đất phi nông nghiệp. Đồng thời, theo khoản 1 Điều 121 Luật Đất đai, trường hợp người dân có nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp (bao gồm cả đất làm muối) sang đất phi nông nghiệp (trong đó có đất ở) thì phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.

Như vậy, về mặt pháp lý, việc chuyển mục đích sử dụng từ đất làm muối sang đất ở là hoàn toàn hợp pháp, nếu đáp ứng các điều kiện sau:

1. Phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt tại địa phương nơi có thửa đất;

2. Hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định pháp luật, bao gồm: tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích, các loại thuế và lệ phí liên quan;

3. Thực hiện đúng trình tự, thủ tục hành chính theo hướng dẫn của cơ quan tài nguyên và môi trường có thẩm quyền (cấp huyện hoặc cấp tỉnh), như: nộp đơn xin chuyển mục đích, cung cấp giấy tờ về quyền sử dụng đất, thực hiện đo đạc – trích lục bản đồ địa chính…

Đất làm muối là loại đất nông nghiệp đặc thù, đóng vai trò quan trọng trong ngành sản xuất muối truyền thống và hiện đại. Luật Đất đai 2024 đã có những quy định cụ thể, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, tổ chức trong và ngoài nước tiếp cận, sử dụng, cũng như chuyển đổi mục đích sử dụng phù hợp với nhu cầu và định hướng phát triển bền vững. Việc tuân thủ đúng các quy định về hạn mức, thời hạn sử dụng và trình tự pháp lý khi chuyển mục đích sẽ góp phần sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên đất đai, bảo vệ lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất và phục vụ cho sự phát triển chung của xã hội.

Trên đây là một số thông tin về Quy định của pháp luật về đất làm muối? Truy cập ngay phaplybatdongsanbinhduong để biết thêm về các các pháp lý có liên quan.

1. https://phaplybatdongsanbinhduong.com/giai-dap-phap-ly-bds/thue-phi-chuyen-nhuong-quyen-su-dung-dat/