Trong quá trình sinh sống, học tập và làm việc tại nước ngoài, cộng đồng Việt kiều không chỉ giữ vai trò cầu nối văn hóa mà còn góp phần quan trọng trong sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. Một trong những mối quan tâm hàng đầu của Việt kiều hiện nay là khả năng mua nhà, sở hữu đất ở tại Việt Nam. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp các quy định pháp lý hiện hành liên quan đến vấn đề này.

1.Việt kiều là gì ?

Việt kiều, còn gọi là người Việt Nam ở nước ngoài hoặc người Việt hải ngoại, là thuật ngữ thông dụng để chỉ những người có nguồn gốc Việt Nam đang sinh sống, học tập, làm việc ở nước ngoài. Họ có thể mang quốc tịch Việt Nam, quốc tịch nước ngoài, hoặc cả hai (quốc tịch kép).

Theo pháp luật, khái niệm này được định nghĩa chính thức tại khoản 3 Điều 3 Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2008, như sau: “Người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam và người gốc Việt Nam cư trú, sinh sống lâu dài ở nước ngoài.”

2. Việt kiều có được mua nhà ở Việt Nam không?

Theo khoản 1 Điều 44 Luật Đất đai năm 2024, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài có quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam nếu đáp ứng điều kiện được phép nhập cảnh vào Việt Nam. “Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài được phép nhập cảnh vào Việt Nam thì được sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam; có quyền sử dụng đất ở do nhận chuyển quyền sử dụng đất ở trong các dự án phát triển nhà ở.”

Việt kiều được phép mua nhà ở tại Việt Nam nếu đủ điều kiện nhập cảnh, đồng thời được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) gắn liền với nhà ở.

3. Điều kiện để Việt Kiều mua nhà đất tại Việt Nam?

Theo Nghị định 95/2024/NĐ-CP, Việt kiều cần cung cấp 2 nhóm giấy tờ:

A. Giấy tờ chứng minh đối tượng được sở hữu nhà ở:

• Trường hợp là công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài:

  • Hộ chiếu Việt Nam còn giá trị.

  • Có đóng dấu nhập cảnh vào Việt Nam.

• Trường hợp là người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài (không còn quốc tịch Việt Nam):

  • Hộ chiếu nước ngoài hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế.

  • Giấy tờ xác nhận là người gốc Việt Nam theo quy định pháp luật quốc tịch Việt Nam.

B. Giấy tờ chứng minh điều kiện được sở hữu nhà ở:

• Hộ chiếu còn giá trị và có dấu kiểm chứng nhập cảnh vào Việt Nam tại thời điểm ký kết hợp đồng mua nhà, nhận thừa kế, tặng cho hoặc thuê mua nhà ở.

4. Hình thức nhận quyền sử dụng đất ở của Việt kiều

Việt kiều đủ điều kiện có thể nhận quyền sử dụng đất ở gắn liền với nhà ở thông qua các hình thức sau:

• Mua nhà ở gắn liền với đất.

• Thuê mua nhà ở trong các dự án phát triển nhà ở.

• Nhận thừa kế, tặng cho nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất.

• Nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở trong các dự án nhà ở thương mại được phép.

Trong thực tế, có nhiều Việt kiều đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại Việt Nam trước khi xuất cảnh định cư. Pháp luật hiện hành không quy định việc chấm dứt quyền sử dụng đất trong trường hợp này, trừ khi rơi vào các trường hợp thu hồi đất theo quy định tại Luật Đất đai. Vì vậy, những Việt kiều đã được cấp GCNQSDĐ trước khi định cư ở nước ngoài vẫn có quyền sử dụng đất hợp pháp theo quy định hiện hành.

Việt kiều có quyền mua, sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất tại Việt Nam nếu:

• Có giấy tờ hợp lệ chứng minh là người gốc Việt;

• Được phép nhập cảnh vào Việt Nam tại thời điểm giao dịch;

• Có đầy đủ giấy tờ theo quy định pháp luật.

Từ những phân tích trên, có thể kết luận rằng “Việt Kiều” là cách gọi thông dụng để chỉ người Việt Nam định cư ở nước ngoài, bao gồm cả công dân Việt Nam và người gốc Việt sinh sống lâu dài tại nước ngoài, dù họ còn hay không còn quốc tịch Việt Nam, và được pháp luật Việt Nam ghi nhận, điều chỉnh trong nhiều văn bản pháp lý liên quan.